Afdrukken

Overzicht partijvisie's - verkiezingen 2019 

 

Verkiezingsoverzicht - thema's Defensie

Op de militantendag van 28 november 2018 organiseerde ACV Defensie :

  • een feedback over de voorbije legislatuur (zie onze nieuwsbrief van 28 december 2018)
  • een politiek debat over de toekomst van Defensie (zie onderstaande thema's)
    (u kan het volledige panelgesprek en de interviews bekijken via de link panelgesprek en de link interviews)

Stakingsrecht -
syndicaal overleg

Stakingsrecht - Syndicaal overleg

Het ongenoegen bij de militair over de inkrimping van zijn statuut (zoals bijvoorbeeld de aanpassing van de pensioenleeftijd, de ziektedagen en de lichamelijke ongeschiktheid) is de laatste jaren zo gegroeid dat de militair in deze legislatuur al twee maal op straat is gekomen. Telkens gebruikte hij een vrije dag om zijn stem te kunnen laten horen, want stakingsrecht is hem niet gegund.

De beperking van het stakingsrecht is voorzien in het Europees verdrag van de rechten van de mens (EVRM) en de uitgebreide rechtspraak hieromtrent aanvaardt een uitzondering wanneer de nationale wet voorziet in het legaliteitsbeginsel, legitimiteitsbeginsel en proportionaliteitsbeginsel. Volgens een studie van Pieter-Jan Tuts (P.-J Tuts, “De syndicale rechten van militairen”, TSR 2017, afl. 4, 74, 728-729) is het vooral bij deze laatste voorwaarde dat de Belgische wetgeving tekort komt. Volgens deze studie zou een oplossing te vinden zijn in een “overeenstemmingsvereiste”. Dit houdt concreet in dat tijdens de onderhandeling en het overleg een meerderheid van de militaire vakorganisaties met het voorstel akkoord dienen te gaan.

Wat is de visie van uw partij ten aanzien van een dergelijke oplossing? Hoe staat uw partij tegenover het bereiken van sociale vrede tegenover het doorduwen van wetgeving waarvoor geen sociaal draagvlak bestaat?

In hoeverre wilt uw partij een overeenstemmingsvereiste bij militaire onderhandelingen als proportioneel alternatief van het grondrecht van 25.000 militairen aanzien als een essentieel agendapunt in een volgend regeerakkoord over Defensie? 


Bekijk de visie van de verschillende politieke partijen: 

Kort visie overzicht

De reportage maakte duidelijk dat Karolien Grosemans (NV-A) het stakingsrecht voor militairen een menselijke vraag vindt, maar dat dit door de grondwet wordt verboden.

Voor Peter Geerts (Groen) is syndicaal overleg belangrijk en hij pleit voor een vorm van stakingsrecht dat gekoppeld is aan strikte modaliteiten en een minimale dienstverlening.

Wouter Beke (CD&V) ziet militairen als een bijzondere beroepscategorie die niet dezelfde rechten (stakingsrecht) kunnen opeisen als anderen maar dat daartegenover een aangepast sociaal statuut moet staan.

Tot slot vindt Melissa Depraetere (sp.a) dat het sociaal overleg niet mag afhangen van de goodwill van de regering of van de minister. Ter vervanging van het stakingsrecht hebben militairen een syndicale hefboom nodig en dat zou kunnen door meer waarde te hechten aan de onderhandelingen en daar een verbintenis aan te koppelen. 

 

Download onze nieuwsbrief "Stakingsrecht - syndicaal overleg"

 


Investeringen in
infrastructuur

Investeringen in infrastructuur

De infrastructuur van Defensie is grotendeels verouderd en wordt al decennialang verwaarloosd. Er dienen dringend onderhouds- en verfraaiingswerken te worden uitgevoerd om de leefomstandigheden van het militair personeel op te krikken.

De komende jaren zullen serieuze inspanningen moeten worden geleverd om de verouderde gebouwen naar de nieuwe normen, onder meer in het domein van de duurzaamheid te realiseren. Middelen voorzien voor nutsvoorzieningen (water, stookolie, elektriciteit en gas) moeten zorgen voor de verduurzaming van de infrastructuur.

Maar eveneens moet gewerkt worden een de rationalisatie van de infrastructuur, de implementatie en de geografische spreiding van de kwartieren. Hierbij moet onder andere rekening worden gehouden met het potentieel aan kwartieren, de kosten en het evenwicht in regionale spreiding, de eventuele impact van de regionale rekrutering en het welzijn van de militairen.

Daarnaast zullen kwartieren die niet meer noodzakelijk zijn voor Defensie moeten worden verkocht. Met de opbrengsten daarvan kunnen de nodige infrastructuur-werken worden aangevat in de overblijvende kwartieren alsook de nodige investeringen worden gedaan om de rationalisatie mogelijk te maken.


Bekijk de visie van de verschillende politieke partijen: 

Kort visie overzicht

Melissa Depraetere (sp.a) wil vanwege de krimpende getalsterkte de oppervlakte van de kazernes verkleinen en de niet gebruikte gebouwen verkopen. De opbrengst zou dan moeten gebruikt worden om de tewerkstelling regionaler te organiseren.

Voor Peter Geerts (Groen) is de budgettaire bodem bereikt. De staat van sommige gebouwen is absoluut abominabel.

Karolien Grosemans (NV-A) beseft dat er een inhaalbeweging moet komen om de kazernes aan de hedendaagse tijd aan te passen.

Volgens Wouter Beke (CD&V) zouden gesloten militaire kwartieren op korte termijn een nieuwe bestemming moeten krijgen. Door de opbrengsten van de verkoop te investeren kunnen we moderne kwartieren creëren die minder exploitatiekosten met zich meebrengen. 

 

Download onze nieuwsbrief "Investeringen in infrastructuur"

 


Woon-werk
verkeer

Woon-werkverkeer

Verplaatsingskosten nemen een steeds grotere hap uit het gezinsinkomen van de militair. Veelal nemen ze proporties aan die de gemotiveerde militair toch aanzet om een andere job te zoeken, dichter bij de woning. De huidige mutatiepolitiek van Defensie versterkt dit enkel. De individuele militair wordt in de huidige besparingsfobie het slachtoffer van genomen beslissingen door lokale militaire overheden. Flexibel werken, ruime keuze aan arbeidstijden komen meer en meer op de helling te staan terwijl deze net antwoord kunnen bieden. Eco-mobiliteitsprojecten worden opgedoekt. ACV Defensie vraagt dan ook om prioriteit te geven aan de uitwerking van een mobiliteitsconcept. Hierbij moet de focus worden gelegd op het beperken van de reistijd door:

  • Het uitbreiden van de glijtijden vanaf 06.00 uur om de militairen de mogelijkheid te geven om op hun werk aan te komen voor de files ontstaan.
  • Door beheersmatig zoveel mogelijk militairen zo dicht mogelijk bij hun woonplaats te stationeren.
  • Een mobiliteitsbudget (tussenkomst van de werkgever) of benzine(energie) bons kunnen eveneens de betaalbaarheid van het woon-werkverkeer verbeteren.
  • Daarnaast kan ook reistijd als diensttijd worden aangerekend.

Maar eveneens moet men bij het mobiliteitsconcept rekening houden dat over het algemeen kazernes niet naast een station liggen en dus moeilijk bereikbaar zijn met het openbaar vervoer. Georganiseerd busvervoer (snelbussen) zou hier deels voor een oplossing kunnen zorgen, maar ook bedrijfsfietsen voorzien aan het station of een abonnement op autodelen (Cambio) behoord tot de mogelijkheden.

Daarnaast zal Defensie moeten anticiperen op de (toekomstige) evoluties in het verkeer, zoals het voorzien van laadpalen in de kwartieren voor de elektrische fiets en wagen.

De overheid heeft plannen om rekeningrijden in te voeren. Dit rekeningrijden mag geen extra belasting en uitgave worden voor het personeel. Defensie moet hiervoor pistes uitwerken en maatregelen voorzien. (bijvoorbeeld: in de wetgeving een uitzondering bekomen voor militairen, of in een compenserende vergoeding voorzien.)


Bekijk de visie van de verschillende politieke partijen:

Kort visie overzicht

Voor Melissa Depraetere (sp.a) is een woon-werk vergoedingeen lapmiddel die op korte termijn voor een oplossing zorgt. Het echte probleem is de regionale spreiding van de kwartieren.

Wouter Beke (CD&V) ziet naast goed openbaar vervoer een oplossing in telewerk en thuiswerk.

Peter Geerts (Groen) denkt dat we moeten gaan kijken naar militair intern vervoer.

 

Download onze nieuwsbrief "Woon-werkverkeer"

 


Work-life
balance

Work-life balance

Een evenwichtige balance tussen werk en privé wordt één van de uitdagingen van een toekomstige attractieve Defensie. ACV Defensie heeft hierover al verschillende voorstellen ingediend waarvan we hieronder enkele kort toelichten:

  • Beperken van de inzetbaarheid op jaarbasis door regelgeving te ontwikkelen en een maximaal aantal uren inzetbaarheid van militairen vast te leggen.
  • Telewerk, thuiswerk en satellietwerken als standaard voorzien voor de functies die voor deze arbeidsmogelijkheden in aanmerking komen.
  • Ruime en flexibele glijtijden voorzien voor het opvangen van problemen rond kinderopvang, files in het woon-werkverkeer, … .
  • Flexibele werkuren die niet persé uur gericht moeten worden ingevuld. Hierbij dient de overheid het personeel te vertrouwen in de uitvoering van hun opdracht.
  • Heel belangrijk voor de work-life balance is de decentralisatie. Hierbij moet er gezocht worden naar een regionale spreiding van eenheden (of onderdelen ervan). De diversiteit van functies per regio moet zo groot mogelijk zijn zodanig dat de militair korter bij huis kan worden tewerkgesteld. (vb. Ook infanterie voorzien in West-Vlaanderen, …)
  • Maar in het kader van kosten besparen moeten ook pistes bekeken worden van een kortere werkweek die eventueel kan gespreid worden over 4 dagen per week.
  • Voor oudere militairen kan voorzien worden in een anciënniteitsverlof.

Bekijk de visie van de verschillende politieke partijen:

Kort visie overzicht

Peter Geert (Groen) vindt dat eenzelfde werklast met minder personeel het gewoon voor iedereen zwaarder maakt. Hij denkt dat er in dat kader een maximale jaarprestatie moet komen.

Melissa Depraetere (sp.a) heeft de studie van ACV Defensie over een maximale jaarprestatie gelezen en heeft daarop een motie van aanbeveling in het parlement ingediend om eindelijk eens werk te maken van een koninklijk besluit en zoekt nog partners om dit te ondersteunen.

Wouter Beke (CD&V) is van mening dat er drie belangrijke componenten zijn in de carrière van iedereen. Deze zijn: het inkomen, de work-life tijdens de carrière en het einde van de carrière.

Karolien Grosemans (NV-A) geeft aan dat de politiek het kader moet creëren en voldoende budget voorzien zodat de personeelsstructuren daar een oplossing kunnen voor vinden. Zij pleit om een grondige externe audit te houden.

 

Download onze nieuwsbrief "Work-life balance"

 


Verloning
.

Verloning

Naast een eenmalige lineaire verhoging van 1%, dateren de eindweddenbarema’s van de militairen van 1994. De uitgevoerde wijzigingen in 2003 was een herschikking van de tussentijdse verhogingen en hadden geen invloed op de eindwedden. We kunnen dus stellen dat, behalve een eenmalige lineaire verhoging met 1%, er voor de militairen sinds 1994 geen koopkrachtverhoging heeft plaatsgevonden. (zie onze studie “attractieve verloning van militairen” van maart 2019 – www.acvdefensie.be)

Daarnaast worden toelagen en vergoedingen voor de uitvoering van opdrachten forfaitaire berekening in tijd en in geld waardoor dat militairen goedkope arbeidskrachten worden die daarenboven ook nog eens verplicht worden om zonder protest de opgelegde taken uit te voeren. (Zie onze studie “Inzetbaarheid, belasting en verloning van de militairen” van september 2016 – www.acvdefensie.be)

Het wordt tijd dat militairen een eerlijke verloning krijgen op basis van uitgevoerde prestaties bij Defensie. Hierbij moet elk uur in rekening worden gebracht en vergoed worden hetzij in tijd, hetzij financieel. Deze financiële vergoeding moet tevens een verhogingsfactor bezitten voor overuren, avonduren en nachturen en uren gepresteerd op een zaterdag, een zondag of een feestdag.

Daarenboven wordt zonder rekening te houden met de specificiteit van de militairen, het militaire statuut veelal afgelijnd op dat van andere werknemers. Hierdoor haalt de overheid het precair statutair evenwicht onderuit en dienen dringend compenserende en herstellende maatregelen worden genomen om defensie opnieuw attractief te maken.


Bekijk de visie van de verschillende politieke partijen:

Kort visie overzicht

Voor Wouter Beke (CD&V) zijn er drie belangrijke componenten in een loopbaan. Dit is de verloning, de work-life en het pensioen. Een deel forfaitaire berekening zal altijd blijven bestaan, dat is volgens hem intrinsiek aan militair zijn. Dat kan je niet zomaar vergelijken met anderen.

Karolien Grosemans (NV-A) is het eens met Wouter Beke en vindt dat er een evenwicht moet worden gevonden tussen de verloning, de work-life en het pensioen.

Melissa Depraetere (sp.a) vindt dat Defensie terug moet keren naar het uitvoeren van zijn kerntaken en moet afstappen van het uitvoeren van andere taken. En als er toch militairen worden ingezet voor taken die de politie doet, vindt Melissa Depraetere het evident dat deze aan dezelfde verloning als de politie gebeuren.

 

Download onze nieuwsbrief "Verloning"

 


Personeelsbeleid
.

Personeelsbeleid

De krapte op de arbeidsmarkt zorgt ervoor dat de concurrentie zeer groot is en dat elke werkgever maatregelen zal moeten nemen om de aantrekkelijkheid als werkgever naar voor te schuiven. De beste reclame is hierbij de mond aan mond reclame. Dit houdt echter in dat elke militair zijn job promoot. Maar dit kan je enkel bekomen als elke militair tevreden is over zijn job inhoud, zijn leefomstandigheden en zijn statuut. Met andere woorden: “het verbeteren van de arbeidsomstandigheden draagt rechtstreeks bij aan het imago van aantrekkelijke werkgever”.

Het verbeteren van arbeidsvoorwaardelijke elementen in zowel professionele als sociale omstandigheden zijn hierbij noodzakelijk. We spreken hier bijvoorbeeld over een billijke marktconforme verloning, correcte toelagen en vergoedingen, correcte leefomstandigheden, voldoening gevende loopbaanmogelijkheden, de mogelijkheid bieden tot zelfexploitatie en zelfontplooiing voor alle personeelscategorieën, een leefbare defensie door flexibiliteit ten gunste van het personeel te creëren, door maatregelen te nemen om een evenwichtige work-life balance te bekomen, door het ontwikkelen van een respectvolle en waardige werkomgeving, door het beperken van de arbeidsdruk, … .

Anders gezegd, een concurrentieel statuut op maat dat evenwichtig is samengesteld en rekening houdt met jonge mensen die hun loopbaan starten bij Defensie en een gezin willen uitbouwen, met 35-45 jarigen die wat meer stabiliteit wensen en toch nog mooie uitdagingen willen realiseren en oudere militairen die op een aanvaarbare pensioenleeftijd van hun rust willen genieten.


Bekijk de visie van de verschillende politieke partijen:

Kort visie overzicht

Karolien Grosemans (NV-A) ziet de leegloop en de vergrijzing als de grootste bedreiging voor het succes van de strategische visie. Jonge mensen met de juiste expertise aantrekken en behouden is de uitdaging voor Defensie.

Voor Peter Geerts (Groen) is budgettair de bodem bereikt. Hij waardeert enorm het professionalisme van de Belgische militairen en vindt dat men meer aandacht moet schenken hoe men met het personeel omgaat. Een correct verloningspakket en een goed statuut dat competitief is met een organisatie als de politie is hierbij essentieel.

Melissa Depraetere (sp.a) vindt 3 punten belangrijk om het personeelsbeleid performanter te maken. Op de eerste plaats is werk in eigen streek belangrijk. Vervolgens moet de werkdruk worden aangepakt en tot slot gaat ze niet akkoord met het optrekken van de pensioenleeftijd van de militairen.

Wouter Beke (CD&V) vraagt zich af hoe we de juiste mensen kunnen aantrekken. Het statuut van de mensen en een goede werkomgeving vindt hij belangrijk maar dan wel bekeken ten opzichte van de arbeidsmarkt.

 

Download onze nieuwsbrief "Personeelsbeleid"

 


Verkiezingsoverzicht per thema

Arbeidsmarkt (werk en werkloosheid)

CD&V

  • Streven naar volledige tewerkstelling met gezonde jobs (werkbaar werk)
  • Werkzaamheidsgraad van 73 % in België tegen einde legislatuur
  • Inzetten op sociale economie (7000 extra plaatsen)
  • Geen beperking werkloosheid in de tijd
  • Activering werkloosheidsuitkeringen onderzoeken
  • Activeren werklozen en inactieven
  • Gelijke kansen op werk voor chronisch zieken en mensen met een beperking (focus op capaciteiten)
  • Geen beperking werkloosheid in de tijd
  • Meer opleidingsmogelijkheden
  • Doelgroepgerichte lastenverlagingen (ook voor non-profit)
  • Publieke investeringen in innovatieve en kmo-vriendelijke economie
  • Praktijktesten tegen discriminatie
  • Verruimd tijdkrediet met transitiemotief (vorming en opleiding)

Groen 

  • Sterke focus op mensgerichter maken van de arbeidsplek
  • Aanbod gepaste plaatsen voor kansarme werkzoekenden i.p.v. verminderen werkloosheidsuitkeringen
  • Systeem van betaalde stageplaatsen
  • Aandacht voor innovatie en opleiding
  • Praktijktesten tegen discriminatie
  • Doelgroepkortingen
  • Streefcijfers voor kansengroepen
  • Trampolinepremie: (beperkt aantal keer) recht op werkloosheid als je zelf ontslag neemt

NV-A 

  • Volop activeren van werklozen, leefloners en langdurig zieken
  • Invoeren combinatie betaald werk met deeltijdse uitkering
  • Hogere uitkering in begin, degressiviteit en beperken van werkloosheid in tijd, met overgangsmaatregelen voor oudere werknemers
    • Maximum 2 jaar op basis aantal gewerkte jaren
    • Dan 1 jaar forfaitair bedrag
    • Na 3 jaar: leefloon
  • Beperking inschakelingsuitkering
  • SWT moet definitief verdwijnen
  • Streven naar Vlaamse tewerkstellingsgraad van 80 %
  • Actieve begeleiding voor iedere werkloze tot 65 jaar
  • Verplichte inschrijving van elke nieuwkomer bij VDAB
  • Versterken competentiebeleid en levenslang leren (groeipad richting jaarlijks 5 opleidingsdagen)
  • Alle ondenemingen moeten doelgroepmedewerkers kunnen aanwerven
  • Gemeenschapsdienst voor leefloners en langdurig werkzoekenden
  • Aanpakken discriminatie door zelfregulering
  • Onderzoeken uitbreiden systeem flexi-jobs

Open-vld 

  • Streven naar werkzaamheidsgraad van 80%
  • Intensiever begeleiden naar job en levenslang leren stimuleren
  • Meerdere jobs voor het leven”
  • Recht op 2 jaar opleiding met vervangingsinkomen (deels middelen gebruiken lange opzegvergoedingen)
  • Volledige afschaffing SWT
  • Bij herstructurering: respect voor leeftijdspiramide
  • Beperken van werkloosheid in de tijd (2 jaar)
  • Na 6 maanden werkloosheid: verplichte opleiding of verplicht werkervaringstraject
  • Flexi-jobs veralgemenen naar de hele privésector
  • Nieuwe minder veeleisende jobs voor oudere werknemers (met bedrijfstoeslag door oude werkgever)

sp.a

  • Invoering basisbanen
  • = garanderen van job als je je bijschoolt, stage loopt of een opleiding volgt
  • Bestrijden discriminatie op de arbeidsmarkt door praktijktests
  • Toegang tot stages en werkplekleren verbeteren
  • Loonkostverlaging voor bepaalde doelgroepen (gekoppeld aan competentie-versterking)
  • 10.000 extra plaatsen in de sociale economie
  • Verlagen wachttijd voor beroepsinschakelings-uitkering, schrappen van leeftijdsgrens voor de aanvraag ervan, evenals de diplomavereiste

pvda

  • Geen jacht op werklozen
  • Terugschroeven degressiviteit werkloosheidsuitkeringen
  • Inzetten op (betaalde) stages en beroepsopleiding
  • Mensen aan het werk zetten door publieke investeringen (sociale woningbouw, zorg, energie…)
  • Verbod op ontslagen door bedrijven die winst maken
  • “Fakkelbanen”, bij brugpensioen = verplichte vervanging van oudere door jongere

Vlaams Belang 

  • Beperken werkloosheidsuitkering tot maximaal 2 jaar (met uitzondering 50-plussers “die minder kansen krijgen op de arbeidsmarkt”) en mensen die een opleiding volgen
  • Optrekken werkzaamheidsgraad oudere werknemers

Loonvorming

CD&V

  • Voorstander aangepaste loonnormwet
  • Verder wegwerken historische loonkosthandicap
  • Stijging van de lonen door een belastingverlaging via een hogere aftrek van forfaitaire beroepskosten.
  • Automatische indexering lonen
  • Genderneutrale barema’s en functieclassificaties
  • Verminderen gewicht anciënniteit: sneller een hoger loon, dan afgevlakt traject
  • Redelijke verhouding brutolonen en extralegale voordelen

Groen

  • Automatische indexering (op basis gezondheidsindex) Uitbetaling in euro’s i.p.v. in auto’s en cheques “waar vooral derden hun voordeel uithalen”
  • Sociale partners onderhandelen over maximale loonspanning in bedrijf
  • Meer vrijheid in interprofessionele loononderhandelingen
  • Hoger minimumloon
  • Versterken werkbonus
  • Geleidelijk aanpassen van de loonschalen: hoger beginnen, maar slechts 10 jaar anciënniteitstoeslag

NV-A

  • Decentraliseren loonoverleg naar sectoren en bedrijven
  • Stoppen met “jobvernietigende” automatische indexering
  • loonvorming dient te gebeuren op basis van competenties en productiviteit in plaats van leeftijd of anciënniteit.
  • Inzetten op verhoging nettoloon

Open-vld

  • Mikken op hogere nettolonen i.p.v. brutolonen
  • Jaarlijks gemiddeld 1000 euro extra netto loon door verdere verlaging personenbelasting
  • Oudere werknemers zijn te duur door anciënniteit
  • Loonkloof man-vrouw publiek maken in grote bedrijven en overheden
  • Automatische indexering lonen

sp.a

  • Minimumloon van 14 euro per uur of 2.300 euro per maand
  • Versterken fiscale werkbonus laagste lonen
  • Loonsverhoging als economie groeit
  • Verhogen onderhandelingsmarge sociale partners
  • Aanpassen loonnorm: opnieuw een indicatieve norm én rekening houden met loonsubsidies/RSZ-kortingen bij bepalen loonnorm
  • Automatische indexering

pvda

  • Vrije loononderhandelingen (schrappen loonwet)
  • Automatische indexering lonen (en benzine/diesel opnieuw in index)
  • Minimumloon van 14 euro/uur (2300 euro bruto/maand)
  • Behoud anciënniteitsbarema’s en schrappen jeugdloon
  • Gelijk loon voor gelijk werk (strenge aanpak sociale dumping)

Vlaams Belang

  • Behoud automatische indexering
  • Groei economie moet vertaald worden in hogere lonen

Combinatie arbeid en privé

CD&V

  • Werkbaar werk verzoenen met een flexibele arbeidsmarkt
  • Flexibelere verlofregelingen
  • 10 dagen verplicht vaderschaps- en meeouderverlof (facultatieve uitbreiding met 5 dagen)
  • Verdere promotie tele- en thuiswerk
  • Uitbreiding ouderschapsverlof en tijdskrediet (voor zorg kinderen tot 18 jaar)
  • Invoeren loopbaansparen
  • Redelijke vergoeding voor bestaande verlovenstelsel
  • Invoeren 1/10de ouderschapsverlof
  • Grootouderverlof
  • Meer en flexibelere kinderopvang
  • Goedkopere kinderopvang (dubbele belastingaftrek tot 14 jaar)
  • Landingsbanen vanaf 55 jaar (maximum 1 dag per week)

Groen

  • Behoud van mix van verlofsystemen (tijdskrediet, thematische verloven…) die gebundeld worden in een tijdsfonds
  • “Ongemotiveerd” tijdskrediet opnieuw mogelijk.
  • Glijdende uurroosters en telewerk
  • Overleg over collectieve formules ADV
  • Individueel mogelijkheden om vlot over te stappen naar werkweek van 20,30 of 38 uur
  • Op termijn systeem van welvaartsgarantie (bijpassing voor mensen die onder het mediaanloon zitten)
  • Elke werknemer krijgt een job die aangepast is aan zijn werkvermogen

NV-A

  • Geen “ongemotiveerd” verlof
  • Gemotiveerd tijdskrediet voor zorg kinderen tot 12 jaar
  • Loopbaanspaarrekening (uren en dagen opsparen)
  • Moderniseren arbeidswet: “met flexibiliteit en maatwerk” als centrale begrippen
  • Afschaffen verbod op kleine deeltijdse arbeid (ook minder dan 1/3de mogelijk)

Open-vld

  • Men bepaalt zelf hoe lang en hoeveel men werkt (“minder collectief moeten, meer individueel mogen”)
  • Flexibel systeem van uren op maand- of jaarbasis
  • Geen algemeen geldende regels over nachtwerk, zondagwerk of openingsuren -> afspraken op bedrijfsniveau
  • Thuiswerk stimuleren
  • Loopbaanportefeuille (uren en verlof opsparen)
  • Versterken systeem zachte landingsbanen
  • 20 dagen vaderschapsverlof
  • Verdrievoudigen belastingsvoordeel kinderopvang
  • “1 ouderverlof ipv verschillende verloven gelinkt aan kinderen” (kan flexibel opgenomen worden, bijv. kortere periode met hogere uitkering)
  • Optrekken aantal vrijwillige overuren tot 200

sp.a

  • Time-outrekening (basiskrediet aan begin loopbaan + extra krediet opbouwen tijdens loopbaan) met basisloon.
  • Recht op ouderschapsverlof uitbreiden en opnamemogelijkheden flexibiliseren
  • 10 dagen verplicht geboorteverlof voor vaders (100 % loon) en stapsgewijs evolueren naar 20 dagen
  • 20 weken moederschapsverlof
  • Onderhandelen over ADV op maat, met loonbehoud
  • Landingsbanen vanaf 60 jaar (55 jaar voor bepaalde categorieën)

pvda

  • Streven naar arbeidsduurverkorting per week met loonbehoud, zonder verhoging van het werkritme en met bijkomende aanwervingen (streven naar 30-urige werkweek)
  • Bestrijding van burn-outs door arbeidsduurvermindering
  • Landingsbanen voor 55-jarigen

Vlaams Belang

  • Verdubbeling ouderschapsverlof
  • Halftijds leefloon voor ouders die thuisblijven voor de opvoeding van een kind

Pensioen (leeftijd)

CD&V

  • Wettelijk pensioen op 67 jaar
  • Loopbaan van 45 jaar primeert
  • Minimumleeftijd uittreding op 60 jaar.
  • Aandacht voor zij die zware taken hebben uitgeoefend.
  • Performante wettelijke sociale bescherming
  • Veralgemenen tweede pensioenpijler naar alle werknemers  
  • Harmonisering verschillende stelsels (met respect voor verworven rechten)
  • Pensioenformule zelfstandigen meer in overeenstemming brengen met die van werknemers
  • Minimum pensioen van 1500 euro na 45 jaar werken (samen met Vlaamse sociale bescherming)

Groen

  • Pensioen na 42 gewerkte jaren OF op de wettelijke pensioenleeftijd (wat eerst komt)
  • Werkbare jobs = de beste eindeloopbaanstrategie
  • Invoeren basispensioen met armoedegrens als ondergrens (minimum 1140 euro)
    • Geen onrechtvaardige verschillen tussen ambtenaren/werknemers/zelfstandigen
    • Recht op basispensioen verwerven op basis van burgerschap
    • Maximum pensioen = 4 x het bedrag van de armoedegrens
    • Aangevuld op basis van het aantal gewerkte jaren en het verdiende loon
    • Minstens 1500 euro voor volledige loopbaan

NV-A

  • Nood aan bijkomende pensioenhervormingen om vergrijzingskost op te vangen
  • “Iedereen wint bij langer werken”
  • 67 jaar
  • Op termijn flexibele rustpensioenleeftijd gekoppeld aan de levensverwachting
  • Band aantal gewerkte jaren en pensioen versterken
  • Beperken gelijkgestelde periodes (niet voor periodes brugpensioen en langdurige werkloosheid)
  • Introductie puntensysteem
  • Substantiële verhoging minimumpensioen van minimumpensioenen voor mensen met een lange loopbaan
  • Verbreden en verdiepen tweede pijler (aanmoedigen om deel loonmarge hiervoor te gebruiken)
  • Harmoniseren pensioen verschillende statuten

Open-vld

  • 67 jaar
  • Stevig pensioen met 4 pijlers (eigen huis = 4de)
  • Evolueren naar 1 pensioenstelsel
  • Schrappen correctiecoëfficiënt bij zelfstandigen
  • Uitdoven speciale stelsels, invoeren deeltijds pensioen
  • Solidair blijven met zieken, werklozen en mensen die verloven opnemen
  • “Werken moet meer pensioen opleveren dan niet werken”
  • Verhoging wettelijk minimumpensioen
  • 1ste en 2de pijler samen moet minimaal 1500 euro opleveren
  • Verplicht aanvullend pensioen van 3 % brutoloon voor alle werknemers en contractuele ambtenaren

sp.a

  • Loopbaan van 42 jaar volstaat
  • Of leeftijd van 65 jaar bereikt.
  • Elk gewerkt uur telt: geen verschil tussen werknemer, zelfstandige of ambtenaar
  • Minimumpensioen van 1500 euro na loopbaan van 42 jaar
  • Pensioenbonus voor wie langer dan 42 jaar werkt
  • Pensioencorrectie voor zware beroepen
  • Pensioenkloofwet: meer ouderschapsuren en mantelzorg tellen mee voor pensioenopbouw
  • Hogere plafonds voor opbouw pensioenrechten
  • Minder fiscale ondersteuning tweede en derde pensioenpijler
  • Hogere solidariteitsbijdrage op hoogste pensioenen

pvda

  • Vervroegd pensioen vanaf 60 jaar
  • Pensioenleeftijd terug naar 65 jaar
  • Versterking wettelijke pensioenen, minimumpensioen van 1500 euro netto, 75% van het laatst verdiende loon
  • Herstel van brugpensioen voor werknemers met lange loopbaan op 58.
  • Volledige loopbaan voor vrouwen = 40 jaar

Vlaams Belang

  • Pensioen na 40 jaar loopbaan of op 65 jaar
  • 1500 euro bij volledige loopbaan (40 jaar voltijds gewerkt)
  • Transparant puntensysteem op basis aantal arbeidsuren
  • Gelijke pensioenen ongeacht het statuut
  • Onbeperkt bijverdienen na pensioenleeftijd, zonder sociale bijdragen
  • Aftoppen hoogste ambtenarenpensioenen
  • Niet langer indexeren pensioenen boven 3000 euro
  • Geen tegenstander algemene tweede pensioenpijler betaald door de werkgever

Energie en klimaat

CD&V

  • Niet alleen ecologische ambitie, maar ook sociaal-economisch realisme
  • Circulaire en energie-efficiënte economie stimuleren
  • Innovatie en ondernemerschap zijn de hefbomen voor duurzame oplossingen
  • Stapsgewijze uitstap kernenergie
  • Gascentrales, zonne-en windenergie, geothermie moeten dit opvangen
  • Belang van Europese energie-unie om tekorten op te vangen
  • Woonbonus omvormen naar klimaatbonus (gunstiger voor energiezuinige woningen)
  • Steun voor minstens 25 % energetische renovatiekost
  • Verlaging BTW naar 6 % voor afbraak en heropbouw
  • Aandacht voor basisenergiebehoeften (o.m. via sociale tarieven).

Groen

  • 100 % hernieuwbare energie tegen 2050
  • Geen kernenergie, in overgangsperiode flexibele gascentrales
  • Inzetten op lokaal opgewekte groene stroom op wijkniveau (“iedereen kan meegenieten”)
  • Energie besparen in gebouwen, bedrijven en transport (o.m. door energiepremies en –leningen)
  • Sociale energietarieven voor bepaalde doelgroepen

NV-A

  • “Eco-realisme”
  • Vooral inzetten op wetenschap, technologie en innovatie (bijv. opvang CO2)
  • Klemtoon op energie-efficiëntie
  • Subsidies voor isolatie
  • Betaalbaarheid energie voor bedrijven is cruciaal
  • Langer openhouden jongste kerncentrales (minstens tot 2035)
  • Nieuwe kerncentrale indien economisch rendabel
  • Ook investeren in groene energie

Open-vld

  • CO2-arme productie nastreven
  • Energie-efficiëntie verbeteren
  • Sluiten kerncentrales in 2025
  • Flexibele gascentrales
  • Mensen en bedrijven moeten makkelijker zelf energie kunnen produceren (dit moet op termijn zonder subsidies)
  • Systeem van “zonnedelen” op daken publieke gebouwen
  • “Ontvetting overheidsaandeel in energiefactuur”
  • Inzetten op “Noordzee als energiebron”: offshore windmolens, getijden-en golfslagenergie en waterstofcentrales
  • Verlagen BTW (6%) op sloop en hernieuwbouw
  • CO2-vignet voor niet-Europese onduurzame producten
  • Vlaams klimaat-innovatiefonds

sp.a

  • Energie-infrastructuur in publieke handen
  • Investeren in hernieuwbare en “propere” energie en in energiebesparing
  • Decentraliseren van de productie (bijv. coöperatieven en lokale bedrijven)
  • Verlaging btw op elektriciteit (van 21 % naar 6 %) en progressieve heffingen op basis verbruik
  • Gratis basispakket elektriciteit
  • Sluiting kerncentrales in 2025
  • Interconnectie van energienetwerken in Europa

pvda

  • Investeren in duurzame energie (bijv. stadsverwarmingsnetten)
  • Uitstap uit kernenergie (in 2025)
  • Productie van energie in overheidshanden, mag niet overgelaten worden aan de markt
  • Oprichten van federale klimaatbank/fonds voor energie-efficiëntie ( renteloze leningen voor isolatie, zonnepanelen, zonneboilers, etc.) afbetaling met energiebesparing
  • BTW op energie : naar 6 %

Vlaams Belang

  • Nationalisering van de energiesector
  • Investeren in hernieuwbare energie én in CO2-neutrale kerncentrales van de nieuwste generatie
  • BTW op gas en elektriciteit naar 6 %

Mobiliteit

CD&V

  • Op website 2017: stoppen met salariswagens (wel aanpakken “loonlastenverhaal”)
  • In stemtest 2019 : eerder vergroenen van bedrijfswagens
  • Geen fiscale aftrek voor privégebruik tankkaart
  • Verder uitbreiden mobiliteitsbudget
  • Slimme kilometerheffing (op voorwaarde dat mensen volwaardig alternatief hebben)
  • In 2030 geen nieuwe wagens op fossiele brandstoffen meer inschrijven.
  • Extra investeren in openbaar vervoer
  • Meer investeren in fietsinfrastructuur (3500 km nieuwe fietspaden, fiets-GEN voor elke centrumstad..)
  • Fietsvergoeding voor iedereen
  • Inzetten op combi-mobiliteit (met o.m. uitbouw deelsystemen)
  • Autoluwe centra worden de nieuwe norm
  • Missing links op de weg realiseren
  • Shift naar goederentransport via spoor en binnenvaart

Groen

  • Mobiliteit = basisrecht
  • Veilige routes voor fietsers en wandelaars
  • Frequenter en stipter openbaar vervoer
  • Mobiliteitsbudget voor alle werknemers i.p.v. salariswagen voor een beperkte groep (afschaffen fiscale en parafiscale voordelen in 2022)
  • Verkeersbelasting vervangen door slimme km-heffing
  • Doordachte infrastructuur en ruimtelijke ordening (betonstop)

NV-A

  • Inzetten op verschillende vervoersmiddelen tegelijk (combimobiliteit)
  • Dan toch geen slimme km-vergoeding
  • Investeren in de grootste “knelpunten” en “missing links”
  • Investeren in fietspaden en de waterweg
  • Op termijn geen fiscale voordelen meer voor vervuilende bedrijfswagens

Open-vld

  • Liberalisering van markt reizigersvervoer 
  • Concurrentie in openbaar vervoer organiseren
  • Meer openbaar vervoer (24 op 24 uur op kernnet tussen grote steden)
  • Goedkoper voor studenten en scholieren
  • Combimobiliteit: van product naar “mobiliteitsdienst”
  • Het gebruik van de wagen belasten
  • Investeren in zero-emissie bedrijfswagenpark (vanaf 2028 geen subsidies meer voor wagens die CO2 uitstoten)

sp.a

  • Bus en tram gratis tot 18 jaar
  • Kwaliteitsvolle en goedkope Europese treinverbindingen
  • Meer ruimte voor de fietser (met o.m. meer fietssnelwegen)
  • Geleidelijke afbouw salariswagens, meer netto in ruil
  • Gedeelde mobiliteit (fietsen, auto’s) stimuleren
  • Verkeersveiligheid = topprioriteit
  • Mobiliteit = basisrecht -> overal kwaliteitsvol aanbod openbaar vervoer
  • Verplicht verblijfsvervoerplan voor bedrijven met meer dan 100 werknemers
  • Verplichte fietsvergoeding

pvda

  • Gratis openbaar vervoer moet instaan voor sociaal en ecologisch verantwoord vervoer
  • Goederenverkeer moet waar mogelijk worden overgebracht naar transport per spoor of langs de waterwegen
  • Geen kilometerheffing voor personenauto’s
  • Slimmere ruimtelijke ordening (betonstop)
  • Geleidelijk uitdoven bedrijfswagens, zonder loonverlies

Vlaams Belang

  • Tegenstander rekeningrijden
  • Afbouw systeem bedrijfswagens op voorwaarde dat niemand er financieel op achteruit gaat
  • Investeren in openbaar vervoer (bijv. nachtnet op aantal plaatsen)
  • Splitsen spoorbeleid in Vlaanderen en Wallonië
  • Verplicht wegenvignet (dat kan afgetrokken worden van de verkeersbelasting voor de Vlamingen)
  • Geen lage emissie-zones
  • Schrootpremie voor vervanging vervuilende wagens
  • Investeren in afgescheiden fietspaden

Fiscaliteit

CD&V

  • Taxshift verderzetten
  • Nadenken over groene taxshift
  • Milieubelastingen (bijv. vliegbelasting), maar wel effect op kansarmen scannen
  • Zo weinig mogelijk lasten op arbeid en op ondernemingen
  • Geen voorstander vermogensbelasting, wel van belasting op vermogensgroei
  • Duaal belastingsysteem:
    • Inkomen uit arbeid: progressief belast
    • Inkomen uit vermogen: vast tarief
  • Verdubbelen belastingkrediet voor kinderen ten laste
  • Huwelijksquotiënt vervangen door gezinsquotiënt
  • Aanpassen erfbelastingen aan nieuw samengestelde gezinnen
  • Blijven fiscaal aanmoedigen pensioensparen
  • Financiële transactietaks
  • Strijd tegen fiscale fraude opvoeren (met o.m. opheffing bankgeheim)

Groen

  • Verschuiving van de lasten op arbeid naar grote vermogens en milieu
  • Korting op patronale lasten die oploopt naargelang het loon lager is
  • Verhogen sociale en fiscale werkbonus
  • Groene fiscaliteit om zorgzamer om te springen met grondstoffen en energie
    • Bijv. accijnzen op kerosine, BTW van 21 % op vliegtuigtickets
    • Nationale koolstofprijs en Europese koolstofheffing op geïmporteerde producten (om oneerlijke concurrentie te vermijden)
  • Sluiten fiscale achterpoortjes en aanpak fiscale fraude (hoge pakkans en strafmaat)
  • Progressieve vermogensrendements-belasting
    • Gezinnen betalen één bijdrage op basis netto vermogen
    • Eerste schijf = vrijgesteld
    • Aanleggen vermogensregister

NV-A

  • Focus op verlagen belastingen
  • Minder belastingen voor wie “werkt, spaart en onderneemt”
  • Belastingschijf van 45 % moet verdwijnen
  • Lasten op arbeid blijven verminderen
  • Vereenvoudiging personenbelasting
  • Verlagen Vlaamse opcentiemen
  • Fiscale vrijstelling op spaarboekje uitbreiden naar alle inkomsten uit intresten en dividenden
  • Roerende voorheffing verlagen
  • Verdere verlaging vennootschapsbelasting
  • Ondernemersaftrek voor eenmanszaken
  • “de fiscus en de ondernemer moeten partners worden”
  • Vlaanderen volledig bevoegd voor fiscaliteit
  • Volledige vrijstelling erfbelasting voor echtgenoot/-genote en kinderen onder de 21 jaar

Open-vld

  • Focus op minder belastingen
  • Internaliseren (mee opnemen in de prijs) van milieukosten
  • Sociale vlaktaks op alle inkomsten (belastingsvrij tot aan armoededrempel en dan 30 %)
  • Belastingen op bezit afschaffen
  • Verlagen erfbelasting en schenkingsbelasting
  • Verlaging vennootschapsbelasting (op termijn naar 15 %)
  • Geen bedrijfssubsidies meer
  • Bijzondere bijdrage SZ berekenen op individuele basis en halveren -> singlebonus van maximaal 365 euro

sp.a

  • Belastingen op arbeid verminderen (met 10 %)
  • Inkomen uit vermogen = inkomen uit werk
    • Eerste 1000 euro/maand = belastingsvrij
    • Progressieve belasting op alle inkomsten
  • Minder belastingen op erfenissen en schenkingen (iedereen kan in zijn leven 250.000 euro belastingsvrij verwerven)
  • Afschaffen van de registratie- en hypotheekbelastingen voor de eerste eigen woning
  • Eenvoudiger belastingsysteem: minder aftrekposten, gerichte controles, vooral gericht op grote spelers
  • Europese kerosinetaks

pvda

  • Geen groene taksen (niet sociaal) want bij ecotaksen zal de ‘betaler blijven vervuilen’
  • Personenbelasting: alle inkomsten samentellen en dan progressief belasten
  • Aanpak fiscale fraude ( opheffen bankgeheim en opstellen vermogenskadaster )
  • Focus op progressieve miljonairstaks (met vrijstelling eigen huis 500.000 EURO)
    • Vermogen > 1 miljoen: 1 %
    • Vermogen > 2 miljoen: 2 %
    • Vermogen > 3 miljoen: 3 %

Vlaams Belang

  • Verlaging fiscale druk op arbeid
  • In ruil taksen op vervuiling
  • Optrekken belastingvrije som tot het leefloon
  • Verlaging tweede schijf personenbelasting van 40 naar 30 %
  • Geen vermogensbelasting
  • Wel belasting op meerwaarde aandelen
  • Vennootschapsbelasting naar 20 %
  • Vereenvoudiging fiscaliteit en verlaging aanslagvoeten
  • Maximaal belastingstarief in grondwet
  • Tegen een vlaktaks
  • Tot 250.000 euro belastingvrij erven

Vakbond en Sociaal overleg

CD&V

  • Goed sociaal overleg is garantie op duurzame welvaarts- en jobcreatie en een rechtvaardige verdeling van de welvaart.
  • Vasthouden aan het interprofessioneel akkoord en aan onderhandelingen op sectorniveau.
  • Binnen dit kader moet er ruimte zijn voor medezeggenschap in ondernemingen.
  • “Sociaal overleg moet goed omgaan met veranderende arbeidsorganisatie”
  • Stakingsrecht is belangrijk
    • maar wel behoedzaam gebruiken (= laatste middel)
    • Gegarandeerde dienstverlening in openbare sector

Groen

  • Voorstander van autonoom sociaal overleg
  • Zetel in raad van bestuur voor werknemersvertegenwoordiging
  • Modernisering stakingsrecht
    • Bijv. mogelijk maken van betaalstakingen bij openbaar vervoer
    • Vermijden stakingen door overleg te moderniseren
    • Klassieke staking blijft mogelijk

NV-A

  • Naast drie grote bonden, ook ruimte voor “onafhankelijke beroepsorganisaties of niet-zuilgebonden initiatieven”
  • In vraag stellen rol vakbonden in beheer sociale zekerheid
  • Vakbonden betalen geen werkloosheidsuitkering meer uit
  • Vakbonden moeten “zich ver van de politiek houden”
  • Invoeren rechtspersoonlijkheid
  • Weg met syndicale premie en fiscale aftrek lidmaatschap vakbond
  • Grote voorstander minimale dienstverlening bij stakingen

Open-vld

  • Nadruk op individuele onderhandelingen en overleg “op maat” op bedrijfsniveau
  • Bedrijfsakkoorden hebben voorrang op sectorale en nationale akkoorden
  • Vakbonden betalen niet langer werkloosheidsuitkeringen (“kan via een app”)
  • Rechtspersoonlijkheid en open boekhouding voor vakbonden
  • Minimale dienstverlening in openbare sector bij stakingen

sp.a

  • Stakingsrecht blijft fundamenteel recht
  • Vakbonden denken wel het best na over alternatieve
  • Betere bescherming syndicaal afgevaardigden tegen ongegrond ontslag
  • Belang sociaal overleg

pvda

  • Klemtoon op “strijdsyndicalisme”
  • Belang van actie voeren en mobiliseren
  • Vrijwaren van het stakingsrecht
  • Sterke rol voor vakbonden en mutualiteiten in sociaal overleg
  • Behoud en versterking centraal/nationaal loonoverleg

Vlaams Belang

  • Vroeger hevig tegenstander van “kleurvakbonden” en stakingsrecht
  • De overheid moet de werkloosheid uitbetalen.
  • Sociaal overleg over hogere lonen “zodat overbodige stakingen en conflicten vermeden worden”
  • “Vakbonden moeten de kaart trekken van de Vlaamse werknemers”
  • Minimum dienstverlening bij openbaar vervoer en gevangenissen

Gezondheidszorg en ziekteverzekering

CD&V

  • Bijzondere focus op preventie
  • Afbouw ereloonsupplementen
  • Enkel remgeld betalen bij dokter
  • Uitbouw buurtzorgnetwerken
  • Ondersteuning mantelzorgers
  • Nieuwe Vlaamse mantelzorgpremie van 50 euro/maand
  • Verdere uitbouw budget om zelf zorg te organiseren
  • Verdubbeling budget geestelijke gezondheidszorg

Groen

  • Volop inzetten op gezondere leefomgeving en preventie
  • Gezondheidsrisico’s moeten gedekt worden door een publieke en solidaire basisverzekering
  • Versterken eerstelijnszorg in de buurt van de patiënt (ook met betaalbare geestelijke gezondheidszorg)
  • Beperken overconsumptie geneesmiddelen en technische prestaties
  • Goedkopere medicijnen door systeem van openbare aanbesteding
  • Verplichte zorgverzekering inkomensafhankelijk
  • Persoonsgebonden budget
  • Enkel remgeld betalen bij dokter

NV-A

  • Bevoegdheid volledig overhevelen naar Vlaanderen om efficiëntie te verbeteren
  • Persoonsvolgende financiering van de zorg (rugzakje voor de patiënt)
  • Sanctioneren ziekenhuizen die te veel aanrekenen
  • Behoud remgeld bij dokter, wel algemeen derde betalersysteem
  • Beperken groeinorm in gezondheidszorg tot 1,5 % boven inflatie

Open-vld

  • Financiering van mensen op basis zorgbehoefte i.p.v. financiering structuren
  • De kost voor verzorging is in principe ten laste van de overheid
  • Behoud systeem remgeld (1 euro voor mensen met beperkt inkomen)
  • Investeren in preventie en eerstelijnszorg

sp.a

  • Gratis bezoek aan vaste huisarts en verminderd remgeld bij specialist
  • Verlagen prijzen geneesmiddelen en implantaten
  • Verbod op ereloonsupplementen in ziekenhuizen
  • Meer budget voor preventie
  • 7.500 extra zorgende krachten in ziekenhuizen
  • Betere terugbetaling psychotherapie, tandzorg en hoorapparaten/brillen
  • Herstellen groeinorm van 2,2 %
  • Rusthuisfactuur nooit hoger dan pensioen

pvda

  • Sociale groepspraktijken (gratis) en volledige terugbetaling psycholoog
  • Afschaffen ereloonsupplementen in ziekenhuizen
  • Lagere prijzen geneesmiddelen door kiwimodel (openbare aanbesteding)
  • Inzetten op preventie (vb. gratis gezonde voeding op school)
  • Eerste twee maanden ziekte aan 100%, dan 80 %

Vlaams Belang

  • Maximumfactuur thuiszorg en rusthuizen
  • Afschaffen onderhoudsplicht voor kinderen
  • Behoud (beperkt) remgeld bij de dokter
  • Geen verdere verhoging van de Vlaamse zorgpremie
  • Financiering uitkeringen voor zorg uit algemene middelen
  • Maximale ondersteuning mantel- en thuiszorg
  • Forse verhoging van de middelen voor de persoonsvolgende financiering
  • Maximumprijs voor geneesmiddelen

 


Sociale zekerheid (algemeen)

CD&V

  • Statuten naar elkaar laten toegroeien
  • Solidaire financiering SZ
  • Optrekken uitkeringen tot aan en over de armoedegrens
  • Aanvullende verzekeringen blijven ondergeschikt aan de wettelijke SZ
  • Inzetten op RSZ-kortingen (bijv. voor eerste werknemer)
  • Nieuwe “lastenverlaging” van 2,4 miljard euro
  • Behoud sociale organisaties in beheer en uitvoering SZ

Groen

  • Voorstel van welvaartsgarantie (= een “haalbare vorm van het basisinkomen”“): een bijpassing voor iedereen die van een lage uitkering of laagbetaalde job moet leven (= een “haalbare variant van het basisinkomen)
  • Bijpassing tot armoedegrens voor wie een uitkering onder deze drempel heeft.
  • Bijpassing inkomen tot een stuk boven de armoedegrens voor wie werkt en een inkomen heeft dat onder het mediaaninkomen ligt.
  • In afwachting alle uitkeringen boven de armoedegrens
  • Steviger wettelijke pijler sociale zekerheid
  • Bijdrage voor SZ door werkgever afhankelijk van aantal zieke werknemers
  • Geleidelijk wegwerken verschillen in statuten (maar met hoog beschermingsniveau)

NV-A

  • Splitsen sociale zekerheid
  • Versterken doelmatigheid laagste uitkeringen
  • Geen RSZ voor eerste werknemer
  • Automatische korting RSZ voor tweede tot zesde werknemer
  • Indexeren en welvaartsvast maken sociale uitkeringen
  • Contracturele aanwervingen worden de regel bij de overheid
  • Harmoniseringen verschillende stelsels
  • Ontzuiling. Ziekenfondsen worden overgefinancieerd voor hun werkingskosten

Open-vld

  • Op termijn 1 sociaal statuut voor iedereen met basisverzekering (betaald door algemene middelen) en een werkverzekering (betaald door bijdragen)
  • Geen patronale bijdragen op de eerste twee aanwervingen
  • Uitbreiding RSZ-korting naar maximaal 10 werknemers

sp.a

  • Wegwerken onderscheid verschillende statuten
  • Focus op versterken wettelijk stelsel (afbouw fiscaal voordeel voor derde pijler)
  • Welvaartsvast maken van alle uitkeringen

pvda

  • Versterken 1ste (wettelijke) pijler
  • Welvaartsvast maken van alle uitkeringen
  • Sociale rechten automatisch toekennen
  • Alle uitkeringen tot boven de de Europese armoedegrens
  • Een moratorium op het verlagen van de sociale bijdragen

Vlaams Belang

  • Splitsen van de sociale zekerheid
  • Schrappen van uitgaven voor asielzoekers en migranten
  • Pas toegang tot sociale zekerheid in Vlaanderen na 7 jaar wettelijk verblijf en na 3 jaar betalen van bijdragen
  • Sociale bijdragen voor vreemdelingen in aparte sociale kas
  • Uitkeringen optrekken tot armoedegrens
  • Vakbonden en mutualiteiten moeten geen overheidstaken uitvoeren
  • 1 eengemaakte neutrale mutualiteit

 

Verkiezingsoverzicht per partij

CD&V

Arbeidsmarkt (werk en werkloosheid)

  • Streven naar volledige tewerkstelling met gezonde jobs (werkbaar werk)
  • Werkzaamheidsgraad van 73 % in België tegen einde legislatuur
  • Inzetten op sociale economie (7000 extra plaatsen)
  • Geen beperking werkloosheid in de tijd
  • Activering werkloosheidsuitkeringen onderzoeken
  • Activeren werklozen en inactieven
  • Gelijke kansen op werk voor chronisch zieken en mensen met een beperking (focus op capaciteiten)
  • Meer opleidingsmogelijkheden
  • Doelgroepgerichte lastenverlagingen (ook voor non-profit)
  • Publieke investeringen in innovatieve en kmo-vriendelijke economie
  • Praktijktesten tegen discriminatie
  • Verruimd tijdkrediet met transitiemotief (vorming en opleiding)

Loonvorming

  • Voorstander aangepaste loonnormwet
  • Verder wegwerken historische loonkosthandicap
  • Stijging van de lonen door een belastingverlaging via een hogere aftrek van forfaitaire beroepskosten.
  • Automatische indexering lonen
  • Genderneutrale barema’s en functieclassificaties
  • Verminderen gewicht anciënniteit: sneller een hoger loon, dan afgevlakt traject
  • Redelijke verhouding brutolonen en extralegale voordelen

Combinatie arbeid en privé

  • Werkbaar werk verzoenen met een flexibele arbeidsmarkt
  • Flexibelere verlofregelingen
  • 10 dagen verplicht vaderschaps- en meeouderverlof (facultatieve uitbreiding met 5 dagen)
  • Verdere promotie tele- en thuiswerk
  • Uitbreiding ouderschapsverlof en tijdskrediet (voor zorg kinderen tot 18 jaar)
  • Invoeren loopbaansparen
  • Redelijke vergoeding voor bestaande verlovenstelsel
  • Invoeren 1/10de ouderschapsverlof
  • Grootouderverlof
  • Meer en flexibelere kinderopvang
  • Goedkopere kinderopvang (dubbele belastingaftrek tot 14 jaar)
  • Landingsbanen vanaf 55 jaar (maximum 1 dag per week)

Pensioen (leeftijd)

  • Wettelijk pensioen op 67 jaar
  • Loopbaan van 45 jaar primeert
  • Minimumleeftijd uittreding op 60 jaar.
  • Aandacht voor zij die zware taken hebben uitgeoefend.
  • Performante wettelijke sociale bescherming
  • Veralgemenen tweede pensioenpijler naar alle werknemers  
  • Harmonisering verschillende stelsels (met respect voor verworven rechten)
  • Pensioenformule zelfstandigen meer in overeenstemming brengen met die van werknemers
  • Minimum pensioen van 1500 euro na 45 jaar werken (samen met Vlaamse sociale bescherming)

Energie en klimaat

  • Niet alleen ecologische ambitie, maar ook sociaal-economisch realisme
  • Circulaire en energie-efficiënte economie stimuleren
  • Innovatie en ondernemerschap zijn de hefbomen voor duurzame oplossingen
  • Stapsgewijze uitstap kernenergie
  • Gascentrales, zonne-en windenergie, geothermie moeten dit opvangen
  • Belang van Europese energie-unie om tekorten op te vangen
  • Woonbonus omvormen naar klimaatbonus (gunstiger voor energiezuinige woningen)
  • Steun voor minstens 25 % energetische renovatiekost
  • Verlaging BTW naar 6 % voor afbraak en heropbouw
  • Aandacht voor basisenergiebehoeften (o.m. via sociale tarieven).

Mobiliteit

  • Op website 2017: stoppen met salariswagens (wel aanpakken “loonlastenverhaal”)
  • In stemtest 2019 : eerder vergroenen van bedrijfswagens
  • Geen fiscale aftrek voor privégebruik tankkaart
  • Verder uitbreiden mobiliteitsbudget
  • Slimme kilometerheffing (op voorwaarde dat mensen volwaardig alternatief hebben)
  • In 2030 geen nieuwe wagens op fossiele brandstoffen meer inschrijven.
  • Extra investeren in openbaar vervoer
  • Meer investeren in fietsinfrastructuur (3500 km nieuwe fietspaden, fiets-GEN voor elke centrumstad..)
  • Fietsvergoeding voor iedereen
  • Inzetten op combi-mobiliteit (met o.m. uitbouw deelsystemen)
  • Autoluwe centra worden de nieuwe norm
  • Missing links op de weg realiseren
  • Shift naar goederentransport via spoor en binnenvaart

Fiscaliteit

  • Taxshift verderzetten
  • Nadenken over groene taxshift
  • Milieubelastingen (bijv. vliegbelasting), maar wel effect op kansarmen scannen
  • Zo weinig mogelijk lasten op arbeid en op ondernemingen
  • Geen voorstander vermogensbelasting, wel van belasting op vermogensgroei
  • Duaal belastingsysteem:
    • Inkomen uit arbeid: progressief belast
    • Inkomen uit vermogen: vast tarief
  • Verdubbelen belastingkrediet voor kinderen ten laste
  • Huwelijksquotiënt vervangen door gezinsquotiënt
  • Aanpassen erfbelastingen aan nieuw samengestelde gezinnen
  • Blijven fiscaal aanmoedigen pensioensparen
  • Financiële transactietaks
  • Strijd tegen fiscale fraude opvoeren (met o.m. opheffing bankgeheim)

Vakbond en sociaal overleg

  • Goed sociaal overleg is garantie op duurzame welvaarts- en jobcreatie en een rechtvaardige verdeling van de welvaart.
  • Vasthouden aan het interprofessioneel akkoord en aan onderhandelingen op sectorniveau.
  • Binnen dit kader moet er ruimte zijn voor medezeggenschap in ondernemingen.
  • “Sociaal overleg moet goed omgaan met veranderende arbeidsorganisatie”
  • Stakingsrecht is belangrijk
    • maar wel behoedzaam gebruiken (= laatste middel)
    • Gegarandeerde dienstverlening in openbare sector

Gezondheidszorg en ziekteverzekering

  • Bijzondere focus op preventie
  • Afbouw ereloonsupplementen
  • Enkel remgeld betalen bij dokter
  • Uitbouw buurtzorgnetwerken
  • Ondersteuning mantelzorgers
  • Nieuwe Vlaamse mantelzorgpremie van 50 euro/maand
  • Verdere uitbouw budget om zelf zorg te organiseren
  • Verdubbeling budget geestelijke gezondheidszorg

Sociale zekerheid (algemeen) 

  • Statuten naar elkaar laten toegroeien
  • Solidaire financiering SZ
  • Optrekken uitkeringen tot aan en over de armoedegrens
  • Aanvullende verzekeringen blijven ondergeschikt aan de wettelijke SZ
  • Inzetten op RSZ-kortingen (bijv. voor eerste werknemer)
  • Nieuwe “lastenverlaging” van 2,4 miljard euro
  • Behoud sociale organisaties in beheer en uitvoering SZ

 


Groen

Arbeidsmarkt (werk en werkloosheid)

  • Sterke focus op mensgerichter maken van de arbeidsplek
  • Aanbod gepaste plaatsen voor kansarme werkzoekenden i.p.v. verminderen werkloosheidsuitkeringen
  • Systeem van betaalde stageplaatsen
  • Aandacht voor innovatie en opleiding
  • Praktijktesten tegen discriminatie
  • Doelgroepkortingen
  • Streefcijfers voor kansengroepen
  • Trampolinepremie: (beperkt aantal keer) recht op werkloosheid als je zelf ontslag neemt

Loonvorming

  • Automatische indexering (op basis gezondheidsindex) Uitbetaling in euro’s i.p.v. in auto’s en cheques “waar vooral derden hun voordeel uithalen”
  • Sociale partners onderhandelen over maximale loonspanning in bedrijf
  • Meer vrijheid in interprofessionele loononderhandelingen
  • Hoger minimumloon
  • Versterken werkbonus
  • Geleidelijk aanpassen van de loonschalen: hoger beginnen, maar slechts 10 jaar anciënniteitstoeslag

Combinatie arbeid en privé

  • Behoud van mix van verlofsystemen (tijdskrediet, thematische verloven…) die gebundeld worden in een tijdsfonds
  • “Ongemotiveerd” tijdskrediet opnieuw mogelijk.
  • Glijdende uurroosters en telewerk
  • Overleg over collectieve formules ADV
  • Individueel mogelijkheden om vlot over te stappen naar werkweek van 20,30 of 38 uur
  • Op termijn systeem van welvaartsgarantie (bijpassing voor mensen die onder het mediaanloon zitten)
  • Elke werknemer krijgt een job die aangepast is aan zijn werkvermogen

Pensioen (leeftijd)

  • Pensioen na 42 gewerkte jaren OF op de wettelijke pensioenleeftijd (wat eerst komt)
  • Werkbare jobs = de beste eindeloopbaanstrategie
  • Invoeren basispensioen met armoedegrens als ondergrens (minimum 1140 euro)
    • Geen onrechtvaardige verschillen tussen ambtenaren/werknemers/zelfstandigen
    • Recht op basispensioen verwerven op basis van burgerschap
    • Maximum pensioen = 4 x het bedrag van de armoedegrens
    • Aangevuld op basis van het aantal gewerkte jaren en het verdiende loon
    • Minstens 1500 euro voor volledige loopbaan

Energie en klimaat

  • 100 % hernieuwbare energie tegen 2050
  • Geen kernenergie, in overgangsperiode flexibele gascentrales
  • Inzetten op lokaal opgewekte groene stroom op wijkniveau (“iedereen kan meegenieten”)
  • Energie besparen in gebouwen, bedrijven en transport (o.m. door energiepremies en –leningen)
  • Sociale energietarieven voor bepaalde doelgroepen

Mobiliteit

  • Mobiliteit = basisrecht
  • Veilige routes voor fietsers en wandelaars
  • Frequenter en stipter openbaar vervoer
  • Mobiliteitsbudget voor alle werknemers i.p.v. salariswagen voor een beperkte groep (afschaffen fiscale en parafiscale voordelen in 2022)
  • Verkeersbelasting vervangen door slimme km-heffing
  • Doordachte infrastructuur en ruimtelijke ordening (betonstop)

Fiscaliteit

  • Verschuiving van de lasten op arbeid naar grote vermogens en milieu
  • Korting op patronale lasten die oploopt naargelang het loon lager is
  • Verhogen sociale en fiscale werkbonus
  • Groene fiscaliteit om zorgzamer om te springen met grondstoffen en energie
    • Bijv. accijnzen op kerosine, BTW van 21 % op vliegtuigtickets
    • Nationale koolstofprijs en Europese koolstofheffing op geïmporteerde producten (om oneerlijke concurrentie te vermijden)
  • Sluiten fiscale achterpoortjes en aanpak fiscale fraude (hoge pakkans en strafmaat)
  • Progressieve vermogensrendements-belasting
    • Gezinnen betalen één bijdrage op basis netto vermogen
    • Eerste schijf = vrijgesteld
    • Aanleggen vermogensregister

Vakbond en sociaal overleg

  • Voorstander van autonoom sociaal overleg
  • Zetel in raad van bestuur voor werknemersvertegenwoordiging
  • Modernisering stakingsrecht
    • Bijv. mogelijk maken van betaalstakingen bij openbaar vervoer
    • Vermijden stakingen door overleg te moderniseren
    • Klassieke staking blijft mogelijk

Gezondheidszorg en ziekteverzekering

  • Volop inzetten op gezondere leefomgeving en preventie
  • Gezondheidsrisico’s moeten gedekt worden door een publieke en solidaire basisverzekering
  • Versterken eerstelijnszorg in de buurt van de patiënt (ook met betaalbare geestelijke gezondheidszorg)
  • Beperken overconsumptie geneesmiddelen en technische prestaties
  • Goedkopere medicijnen door systeem van openbare aanbesteding
  • Verplichte zorgverzekering inkomensafhankelijk
  • Persoonsgebonden budget
  • Enkel remgeld betalen bij dokter

Sociale zekerheid (algemeen)

  • Voorstel van welvaartsgarantie (= een “haalbare vorm van het basisinkomen”“): een bijpassing voor iedereen die van een lage uitkering of laagbetaalde job moet leven (= een “haalbare variant van het basisinkomen)
  • Bijpassing tot armoedegrens voor wie een uitkering onder deze drempel heeft.
  • Bijpassing inkomen tot een stuk boven de armoedegrens voor wie werkt en een inkomen heeft dat onder het mediaaninkomen ligt.
  • In afwachting alle uitkeringen boven de armoedegrens
  • Steviger wettelijke pijler
  • sociale zekerheid Bijdrage voor SZ door werkgever afhankelijk van aantal zieke werknemers
  • Geleidelijk wegwerken verschillen in statuten (maar met hoog beschermingsniveau)

NV-A

Arbeidsmarkt (werk en werkloosheid)

  • Volop activeren van werklozen, leefloners en langdurig zieken
  • Invoeren combinatie betaald werk met deeltijdse uitkering
  • Hogere uitkering in begin, degressiviteit en beperken van werkloosheid in tijd, met overgangsmaatregelen voor oudere werknemers
    • Maximum 2 jaar op basis aantal gewerkte jaren
    • Dan 1 jaar forfaitair bedrag
    • Na 3 jaar: leefloon
  • Beperking inschakelingsuitkering
  • SWT moet definitief verdwijnen
  • Streven naar Vlaamse tewerkstellingsgraad van 80 %
  • Actieve begeleiding voor iedere werkloze tot 65 jaar
  • Verplichte inschrijving van elke nieuwkomer bij VDAB
  • Versterken competentiebeleid en levenslang leren (groeipad richting jaarlijks 5 opleidingsdagen)
  • Alle ondenemingen moeten doelgroepmedewerkers kunnen aanwerven
  • Gemeenschapsdienst voor leefloners en langdurig werkzoekenden
  • Aanpakken discriminatie door zelfregulering
  • Onderzoeken uitbreiding systeem flexi-jobs

Loonvorming

  • Decentraliseren loonoverleg naar sectoren en bedrijven
  • Stoppen met “jobvernietigende” automatische indexering
  • loonvorming dient te gebeuren op basis van competenties en productiviteit in plaats van leeftijd of anciënniteit.
  • Inzetten op verhogen nettoloon

Combinatie arbeid en privé

  • Geen “ongemotiveerd” verlof
  • Gemotiveerd tijdskrediet voor zorg kinderen tot 12 jaar
  • Loopbaanspaarrekening (uren en dagen opsparen)
  • Moderniseren arbeidswet: “met flexibiliteit en maatwerk” als centrale begrippen
  • Afschaffen verbod op kleine deeltijdse arbeid (ook minder dan 1/3de mogelijk)

Pensioen (leeftijd)

  • Nood aan bijkomende pensioenhervormingen om vergrijzingskost op te vangen
  • “Iedereen wint bij langer werken”
  • 67 jaar
  • Op termijn flexibele rustpensioenleeftijd gekoppeld aan de levensverwachting
  • Band aantal gewerkte jaren en pensioen versterken
  • Beperken gelijkgestelde periodes (niet voor periodes brugpensioen en langdurige werkloosheid)
  • Introductie puntensysteem
  • Substantiële verhoging minimumpensioen van minimumpensioenen voor mensen met een lange loopbaan
  • Verbreden en verdiepen tweede pijler (aanmoedigen om deel loonmarge hiervoor te gebruiken)
  • Harmoniseren pensioen verschillende statuten

Energie en klimaat

  • “Eco-realisme”
  • Vooral inzetten op wetenschap, technologie en innovatie (bijv. opvang CO2)
  • Klemtoon op energie-efficiëntie
  • Subsidies voor isolatie
  • Betaalbaarheid energie voor bedrijven is cruciaal
  • Langer openhouden jongste kerncentrales (minstens tot 2035)
  • Nieuwe kerncentrale indien economisch rendabel
  • Ook investeren in groene energie

Mobiliteit

  • Inzetten op verschillende vervoersmiddelen tegelijk (combimobiliteit)
  • Dan toch geen slimme km-vergoeding
  • Investeren in de grootste “knelpunten” en “missing links”
  • Investeren in fietspaden en de waterweg
  • Op termijn geen fiscale voordelen meer voor vervuilende bedrijfswagens

Fiscaliteit

  • Focus op verlagen belastingen
  • Minder belastingen voor wie “werkt, spaart en onderneemt”
  • Belastingschijf van 45 % moet verdwijnen
  • Lasten op arbeid blijven verminderen
  • Vereenvoudiging personenbelasting
  • Verlagen Vlaamse opcentiemen
  • Fiscale vrijstelling op spaarboekje uitbreiden naar alle inkomsten uit intresten en dividenden
  • Roerende voorheffing verlagen
  • Verdere verlaging vennootschapsbelasting
  • Ondernemersaftrek voor eenmanszaken
  • “de fiscus en de ondernemer moeten partners worden”
  • Vlaanderen volledig bevoegd voor fiscaliteit
  • Volledige vrijstelling erfbelasting voor echtgenoot/-genote en kinderen onder 21 jaar

Vakbond en sociaal overleg

  • Naast drie grote bonden, ook ruimte voor “onafhankelijke beroepsorganisaties of niet-zuilgebonden initiatieven”
  • In vraag stellen rol vakbonden in beheer sociale zekerheid
  • Vakbonden betalen geen werkloosheidsuitkering meer uit
  • Vakbonden moeten “zich ver van de politiek houden”
  • Invoeren rechtspersoonlijkheid
  • Weg met syndicale premie en fiscale aftrek lidmaatschap vakbond
  • Grote voorstander minimale dienstverlening bij stakingen

Gezondheidszorg en ziekteverzekering

  • Bevoegdheid volledig overhevelen naar Vlaanderen om efficiëntie te verbeteren
  • Persoonsvolgende financiering van de zorg (rugzakje voor de patiënt)
  • Sanctioneren ziekenhuizen die te veel aanrekenen
  • Behoud remgeld bij dokter, wel algemeen derde betalersysteem
  • Beperken groeinorm in gezondheidszorg tot 1,5 % boven inflatie
  • Investeren in preventie en eerstelijnszorg

Sociale zekerheid (algemeen)

  • Splitsen sociale zekerheid
  • Versterken doelmatigheid laagste uitkeringen
  • Geen RSZ voor eerste werknemer
  • Automatische korting RSZ voor tweede tot zesde werknemer
  • Indexeren en welvaartsvast maken sociale uitkeringen
  • Contractuele aanwervingen worden de regel bij de overheid
  • Harmoniseringen verschillende stelsels
  • Ontzuiling. Ziekenfondsen worden overgefinancieerd voor hun werkingskosten

Open-vld

Arbeidsmarkt (werk en werkloosheid)

  • Streven naar werkzaamheidsgraad van 80%
  • Intensiever begeleiden naar job en levenslang leren stimuleren
  • Meerdere jobs voor het leven”
  • Recht op 2 jaar opleiding met vervangingsinkomen (deels middelen gebruiken lange opzegvergoedingen)
  • Volledige afschaffing SWT
  • Bij herstructurering: respect voor leeftijdspiramide
  • Beperken van werkloosheid in de tijd (2 jaar)
  • Na 6 maanden werkloosheid: verplichte opleiding of verplicht werkervaringstraject
  • Flexi-jobs veralgemenen naar de hele privésector
  • Nieuwe minder veeleisende jobs voor oudere werknemers (met bedrijfstoeslag door oude werkgever)

Loonvorming

  • Mikken op hogere nettolonen i.p.v. brutolonen
  • Jaarlijks gemiddeld 1000 euro extra netto loon door verdere verlaging personenbelasting
  • Oudere werknemers zijn te duur door anciënniteit
  • Loonkloof man-vrouw publiek maken in grote bedrijven en overheden
  • Automatische indexering lonen

Combinatie arbeid en privé

  • Men bepaalt zelf hoe lang en hoeveel men werkt (“minder collectief moeten, meer individueel mogen”)
  • Flexibel systeem van uren op maand- of jaarbasis
  • Geen algemeen geldende regels over nachtwerk, zondagwerk of openingsuren -> afspraken op bedrijfsniveau
  • Thuiswerk stimuleren
  • Loopbaanportefeuille (uren en verlof opsparen)
  • Versterken systeem zachte landingsbanen
  • 20 dagen vaderschapsverlof
  • Verdrievoudigen belastingsvoordeel kinderopvang
  • “1 ouderverlof ipv verschillende verloven gelinkt aan kinderen” (kan flexibel opgenomen worden, bijv. kortere periode met hogere uitkering)
  • Optrekken aantal vrijwillige overuren tot 200

Pensioen (leeftijd)

  • 67 jaar
  • Stevig pensioen met 4 pijlers (eigen huis = 4de)
  • Evolueren naar 1 pensioenstelsel
  • Schrappen correctiecoëfficiënt bij zelfstandigen
  • Uitdoven speciale stelsels, invoeren deeltijds pensioen
  • Solidair blijven met zieken, werklozen en mensen die verloven opnemen
  • “Werken moet meer pensioen opleveren dan niet werken”
  • Verhoging wettelijk minimumpensioen
  • 1ste en 2de pijler samen moet minimaal 1500 euro opleveren
  • Verplicht aanvullend pensioen van 3 % brutoloon voor alle werknemers en contractuele ambtenaren

Energie en klimaat

  • CO2-arme productie nastreven
  • Energie-efficiëntie verbeteren
  • Sluiten kerncentrales in 2025
  • Flexibele gascentrales
  • Mensen en bedrijven moeten makkelijker zelf energie kunnen produceren (dit moet op termijn zonder subsidies)
  • Systeem van “zonnedelen” op daken publieke gebouwen
  • “Ontvetting overheidsaandeel in energiefactuur”
  • Inzetten op “Noordzee als energiebron”: offshore windmolens, getijden-en golfslagenergie en waterstofcentrales
  • Verlagen BTW (6%) op sloop en hernieuwbouw
  • CO2-vignet voor niet-Europese onduurzame producten
  • Vlaams klimaat-innovatiefonds

Mobiliteit

  • Liberalisering van markt reizigersvervoer
  • Concurrentie in openbaar vervoer organiseren
  • Meer openbaar vervoer (24 op 24 uur op kernnet tussen grote steden)
  • Goedkoper voor studenten en scholieren
  • Combimobiliteit: van product naar “mobiliteitsdienst”
  • Het gebruik van de wagen belasten
  • Investeren in zero-emissie bedrijfswagenpark (vanaf 2028 geen subsidies meer voor wagens die CO2 uitstoten)

Fiscaliteit

  • Focus op minder belastingen
  • Internaliseren (mee opnemen in de prijs) van milieukosten
  • Sociale vlaktaks op alle inkomsten (belastingsvrij tot aan armoededrempel en dan 30 %)
  • Belastingen op bezit afschaffen
  • Verlagen erfbelasting en schenkingsbelasting
  • Verlaging vennootschapsbelasting (op termijn naar 15 %)
  • Geen bedrijfssubsidies meer
  • Bijzondere bijdrage SZ berekenen op individuele basis en halveren -> singlebonus van maximaal 365 euro

Vakbond en sociaal overleg

  • Nadruk op individuele onderhandelingen en overleg “op maat” op bedrijfsniveau
  • Bedrijfsakkoorden hebben voorrang op sectorale en nationale akkoorden
  • Vakbonden betalen niet langer werkloosheidsuitkeringen (“kan via een app”)
  • Rechtspersoonlijkheid en open boekhouding voor vakbonden
  • Minimale dienstverlening in openbare sector bij stakingen

Gezondheidszorg en ziekteverzekering

  • Financiering van mensen op basis zorgbehoefte i.p.v. financiering structuren
  • De kost voor verzorging is in principe ten laste van de overheid
  • Behoud systeem remgeld (1 euro voor mensen met beperkt inkomen)

Sociale zekerheid (algemeen)

  • Op termijn 1 sociaal statuut voor iedereen met basisverzekering (betaald door algemene middelen) en een werkverzekering (betaald door bijdragen)
  • Geen patronale bijdragen op de eerste twee aanwervingen
  • Uitbreiding RSZ-korting naar maximaal 10 werknemers

 

 


sp.a

Arbeidsmarkt (werk en werkloosheid)

  • Invoering basisbanen
  • = garanderen van job als je je bijschoolt, stage loopt of een opleiding volgt
  • Bestrijden discriminatie op de arbeidsmarkt door praktijktests
  • Toegang tot stages en werkplekleren verbeteren
  • Loonkostverlaging voor bepaalde doelgroepen (gekoppeld aan competentie-versterking)
  • 10.000 extra plaatsen in de sociale economie
  • Verlagen wachttijd voor beroepsinschakelings-uitkering, schrappen van leeftijdsgrens voor de aanvraag ervan, evenals de diplomavereiste

Loonvorming

  • Minimumloon van 14 euro per uur of 2.300 euro per maand
  • Versterken fiscale werkbonus laagste lonen
  • Loonsverhoging als economie groeit
  • Verhogen onderhandelingsmarge sociale partners
  • Aanpassen loonnorm: opnieuw een indicatieve norm én rekening houden met loonsubsidies/RSZ-kortingen bij bepalen loonnorm
  • Automatische indexering

Combinatie arbeid en privé

  • Time-outrekening (basiskrediet aan begin loopbaan + extra krediet opbouwen tijdens loopbaan) met basisloon.
  • Recht op ouderschapsverlof uitbreiden en opnamemogelijkheden flexibiliseren
  • 10 dagen verplicht geboorteverlof voor vaders (100 % loon) en stapsgewijs evolueren naar 20 dagen
  • 20 weken moederschapsverlof
  • Onderhandelen over ADV op maat, met loonbehoud
  • Landingsbanen vanaf 60 jaar (55 jaar voor bepaalde categorieën)

Pensioen (leeftijd)

  • Loopbaan van 42 jaar volstaat
  • Of leeftijd van 65 jaar bereikt.
  • Elk gewerkt uur telt: geen verschil tussen werknemer, zelfstandige of ambtenaar
  • Minimumpensioen van 1500 euro na loopbaan van 42 jaar
  • Pensioenbonus voor wie langer dan 42 jaar werkt
  • Pensioencorrectie voor zware beroepen
  • Pensioenkloofwet: meer ouderschapsuren en mantelzorg tellen mee voor pensioenopbouw
  • Hogere plafonds voor opbouw pensioenrechten
  • Minder fiscale ondersteuning tweede en derde pensioenpijler
  • Hogere solidariteitsbijdrage op hoogste pensioenen

Energie en klimaat

  • Energie-infrastructuur in publieke handen
  • Investeren in hernieuwbare en “propere” energie en in energiebesparing
  • Decentraliseren van de productie (bijv. coöperatieven en lokale bedrijven)
  • Verlaging btw op elektriciteit (van 21 % naar 6 %) en progressieve heffingen op basis verbruik
  • Gratis basispakket elektriciteit
  • Sluiting kerncentrales in 2025
  • Interconnectie van energienetwerken in Europa

Mobiliteit

  • Bus en tram gratis tot 18 jaar
  • Kwaliteitsvolle en goedkope Europese treinverbindingen
  • Meer ruimte voor de fietser (met o.m. meer fietssnelwegen)
  • Geleidelijke afbouw salariswagens, meer netto in ruil
  • Gedeelde mobiliteit (fietsen, auto’s) stimuleren
  • Verkeersveiligheid = topprioriteit
  • Mobiliteit = basisrecht -> overal kwaliteitsvol aanbod openbaar vervoer
  • Verplicht verblijfsvervoerplan voor bedrijven met meer dan 100 werknemers
  • Verplichte fietsvergoeding

Fiscaliteit

  • Belastingen op arbeid verminderen (met 10 %)
  • Inkomen uit vermogen = inkomen uit werk
    • Eerste 1000 euro/maand = belastingsvrij
    • Progressieve belasting op alle inkomsten
  • Minder belastingen op erfenissen en schenkingen (iedereen kan in zijn leven 250.000 euro belastingsvrij verwerven)
  • Afschaffen van de registratie- en hypotheekbelastingen voor de eerste eigen woning
  • Eenvoudiger belastingsysteem: minder aftrekposten, gerichte controles, vooral gericht op grote spelers
  • Europese kerosinetaks

Vakbond en sociaal overleg

  • Stakingsrecht blijft fundamenteel recht
  • Vakbonden denken wel het best na over alternatieve
  • Betere bescherming syndicaal afgevaardigden tegen ongegrond ontslag
  • Belang sociaal overleg

Gezondheidszorg en ziekteverzekering

  • Gratis bezoek aan vaste huisarts en verminderd remgeld bij specialist
  • Verlagen prijzen geneesmiddelen en implantaten
  • Verbod op ereloonsupplementen in ziekenhuizen
  • Meer budget voor preventie
  • 7.500 extra zorgende krachten in ziekenhuizen
  • Betere terugbetaling psychotherapie, tandzorg en hoorapparaten/brillen
  • Herstellen groeinorm van 2,2 %
  • Rusthuisfactuur nooit hoger dan pensioen

Sociale zekerheid (algemeen)

  • Wegwerken onderscheid verschillende statuten
  • Focus op versterken wettelijk stelsel (afbouw fiscaal voordeel voor derde pijler)
  • Welvaartsvast maken van alle uitkeringen

 

 


pvda

Arbeidsmarkt (werk en werkloosheid)

  • Geen jacht op werklozen
  • Terugschroeven degressiviteit werkloosheidsuitkeringen
  • Inzetten op (betaalde) stages en beroepsopleiding
  • Mensen aan het werk zetten door publieke investeringen (sociale woningbouw, zorg, energie…)
  • Verbod op ontslagen door bedrijven die winst maken
  • “Fakkelbanen”, bij brugpensioen = verplichte vervanging van oudere door jongere

Loonvorming

  • Vrije loononderhandelingen (schrappen loonwet)
  • Automatische indexering lonen (en benzine/diesel opnieuw in index)
  • Minimumloon van 14 euro/uur (2300 euro bruto/maand)
  • Behoud anciënniteitsbarema’s en schrappen jeugdloon
  • Gelijk loon voor gelijk werk (strenge aanpak sociale dumping)

Combinatie arbeid en privé

  • Streven naar arbeidsduurverkorting per week met loonbehoud, zonder verhoging van het werkritme en met bijkomende aanwervingen (streven naar 30-urige werkweek)
  • Bestrijding van burn-outs door arbeidsduurvermindering
  • Landingsbanen voor 55-jarigen

Pensioen (leeftijd)

  • Vervroegd pensioen vanaf 60 jaar
  • Pensioenleeftijd terug naar 65 jaar
  • Versterking wettelijke pensioenen, minimumpensioen van 1500 euro netto, 75% van het laatst verdiende loon
  • Herstel van brugpensioen voor werknemers met lange loopbaan op 58.
  • Volledige loopbaan voor vrouwen = 40 jaar

Energie en klimaat

  • Investeren in duurzame energie (bijv. stadsverwarmingsnetten)
  • Uitstap uit kernenergie (in 2025)
  • Productie van energie in overheidshanden, mag niet overgelaten worden aan de markt
  • Oprichten van federale klimaatbank/fonds voor energie-efficiëntie ( renteloze leningen voor isolatie, zonnepanelen, zonneboilers, etc.) afbetaling met energiebesparing
  • BTW op energie : naar 6 %

Mobiliteit

  • Gratis openbaar vervoer moet instaan voor sociaal en ecologisch verantwoord vervoer 
  • Goederenverkeer moet waar mogelijk worden overgebracht naar transport per spoor of langs de waterwegen
  • Geen kilometerheffing voor personenauto’s
  • Slimmere ruimtelijke ordening (betonstop)
  • Geleidelijk uitdoven bedrijfswagens, zonder loonverlies

Fiscaliteit

  • Geen groene taksen (niet sociaal) want bij ecotaksen zal de ‘betaler blijven vervuilen’
  • Personenbelasting: alle inkomsten samentellen en dan progressief belasten
  • Aanpak fiscale fraude ( opheffen bankgeheim en opstellen vermogenskadaster )
  • Focus op progressieve miljonairstaks (met vrijstelling eigen huis 500.000 EURO)
    • Vermogen > 1 miljoen: 1 %
    • Vermogen > 2 miljoen: 2 %
    • Vermogen > 3 miljoen: 3 %

Vakbond en sociaal overleg

  • Klemtoon op “strijdsyndicalisme”
  • Belang van actie voeren en mobiliseren
  • Vrijwaren van het stakingsrecht
  • Sterke rol voor vakbonden en mutualiteiten in sociaal overleg
  • Behoud en versterking centraal/nationaal loonoverleg

Gezondheidszorg en ziekteverzekering

  • Sociale groepspraktijken (gratis) en volledige terugbetaling psycholoog
  • Afschaffen ereloonsupplementen in ziekenhuizen
  • Lagere prijzen geneesmiddelen door kiwimodel (openbare aanbesteding)
  • Inzetten op preventie (vb. gratis gezonde voeding op school)
  • Eerste twee maanden ziekte aan 100%, dan 80 %

Sociale zekerheid (algemeen)

  • Versterken 1ste (wettelijke) pijler
  • Welvaartsvast maken van alle uitkeringen
  • Sociale rechten automatisch toekennen
  • Alle uitkeringen tot boven de de Europese armoedegrens
  • Een moratorium op het verlagen van de sociale bijdragen

 

 


Vlaams Belang

Arbeidsmarkt (werk en werkloosheid)

  • Beperken werkloosheidsuitkering tot maximaal 2 jaar (met uitzondering 50-plussers “die minder kansen krijgen op de arbeidsmarkt”) en mensen die een opleiding volgen
  • Optrekken werkzaamheidsgraad oudere werknemers

Loonvorming

  • Behoud automatische indexering
  • Groei economie moet vertaald worden in hogere lonen

Combinatie arbeid en privé

  • Verdubbeling ouderschapsverlof
  • Halftijds leefloon voor ouders die thuisblijven voor de opvoeding van een kind

Pensioen (leeftijd)

  • Pensioen na 40 jaar loopbaan of op 65 jaar
  • 1500 euro bij volledige loopbaan (40 jaar voltijds gewerkt)
  • Transparant puntensysteem op basis aantal arbeidsuren
  • Gelijke pensioenen ongeacht het statuut
  • Onbeperkt bijverdienen na pensioenleeftijd, zonder sociale bijdragen
  • Aftoppen hoogste ambtenarenpensioenen
  • Niet langer indexeren pensioenen boven 3000 euro
  • Geen tegenstander algemene tweede pensioenpijler betaald door de werkgever

Energie en klimaat

  • Nationalisering van de energiesector
  • Investeren in hernieuwbare energie én in CO2-neutrale kerncentrales van de nieuwste generatie
  • BTW op gas en elektriciteit naar 6 %

Mobiliteit

  • Tegenstander rekeningrijden
  • Afbouw systeem bedrijfswagens op voorwaarde dat niemand er financieel op achteruit gaat
  • Investeren in openbaar vervoer (bijv. nachtnet op aantal plaatsen)
  • Splitsen spoorbeleid in Vlaanderen en Wallonië
  • Verplicht wegenvignet (dat kan afgetrokken worden van de verkeersbelasting voor de Vlamingen)
  • Geen lage emissie-zones
  • Schrootpremie voor vervanging vervuilende wagens
  • Investeren in afgescheiden fietspaden

Fiscaliteit

  • Verlaging fiscale druk op arbeid
  • In ruil taksen op vervuiling
  • Optrekken belastingvrije som tot het leefloon
  • Verlaging tweede schijf personenbelasting van 40 naar 30 %
  • Geen vermogensbelasting
  • Wel belasting op meerwaarde aandelen
  • Vennootschapsbelasting naar 20 %
  • Vereenvoudiging fiscaliteit en verlaging aanslagvoeten
  • Maximaal belastingstarief in grondwet
  • Tegen een vlaktaks
  • Tot 250.000 euro belastingvrij erven

Vakbond en sociaal overleg

  • Vroeger hevig tegenstander van “kleurvakbonden” en stakingsrecht
  • De overheid moet de werkloosheid uitbetalen.
  • Sociaal overleg over hogere lonen “zodat overbodige stakingen en conflicten vermeden worden”
  • “Vakbonden moeten de kaart trekken van de Vlaamse werknemers”
  • Minimum dienstverlening bij openbaar vervoer en gevangenissen

Gezondheidszorg en ziekteverzekering

  • Maximumfactuur thuiszorg en rusthuizen
  • Afschaffen onderhoudsplicht voor kinderen
  • Behoud (beperkt) remgeld bij de dokter
  • Geen verdere verhoging van de Vlaamse zorgpremie
  • Financiering uitkeringen voor zorg uit algemene middelen
  • Maximale ondersteuning mantel- en thuiszorg
  • Forse verhoging van de middelen voor de persoonsvolgende financiering
  • Maximumprijs voor geneesmiddelen

Sociale zekerheid (algemeen)

  • Splitsen van de sociale zekerheid
  • Schrappen van uitgaven voor asielzoekers en migranten
  • Pas toegang tot sociale zekerheid in Vlaanderen na 7 jaar wettelijk verblijf en na 3 jaar betalen van bijdragen
  • Sociale bijdragen voor vreemdelingen in aparte sociale kas
  • Uitkeringen optrekken tot armoedegrens
  • Vakbonden en mutualiteiten moeten geen overheidstaken uitvoeren
  • 1 eengemaakte neutrale mutualiteit